راهنمای کامل سایز نبشی؛ جدول ابعاد، ضخامت، وزن و کاربرد انواع نبشی

نبشی یکی از مقاطع فولادی پرکاربرد در ساختمان‌سازی، سازه‌های فلزی و بسیاری از پروژه‌های صنعتی است که در اندازه‌ها، ضخامت‌ها و وزن‌های مختلف تولید و عرضه می‌شود. یکی از مهم‌ترین مواردی که هنگام انتخاب و خرید این محصول باید در نظر گرفت، سایز نبشی است. انتخاب ابعاد مناسب می‌تواند روی وزن مقطع، هزینه خرید، نحوه اجرا و تناسب محصول با نیاز پروژه تأثیر مستقیم داشته باشد.

وقتی در بازار از اصطلاحاتی مانند نبشی 3، نبشی 4، نبشی 5، نبشی 6 یا نبشی 8 استفاده می‌شود، معمولاً منظور اندازه بال نبشی است. با این حال، تنها دانستن سایز برای خرید کافی نیست؛ ضخامت، طول شاخه، وزن، استاندارد تولید، نوع نبشی و کارخانه سازنده نیز باید بررسی شوند.

در این راهنمای آهن 365، با مفهوم سایز نبشی، ابعاد و ضخامت‌های مختلف، نحوه خواندن مشخصات، وزن، کاربرد سایزهای رایج و نکاتی که هنگام انتخاب نبشی باید بدانید آشنا می‌شویم.

نکته: انتخاب نبشی برای بخش‌های سازه‌ای باید مطابق نقشه، محاسبات و مشخصات فنی پروژه انجام شود. اطلاعات این راهنما برای شناخت و مقایسه محصولات است و جایگزین محاسبات مهندسی پروژه نیست.

سایز نبشی چیست؟

نبشی مقطعی فولادی با سطح مقطع L شکل است که از دو بال تشکیل شده است. اندازه این بال‌ها یکی از اصلی‌ترین مشخصات مورد استفاده برای معرفی سایز نبشی محسوب می‌شود.

برای مثال، مشخصات زیر را در نظر بگیرید:

L 50×50×5

در این مشخصات:

• عدد اول 50 نشان‌دهنده عرض یک بال بر حسب میلی‌متر است.
• عدد دوم 50 عرض بال دیگر را نشان می‌دهد.
• عدد 5 بیانگر ضخامت اسمی نبشی است.

بنابراین یک نبشی 50×50×5 دارای دو بال 50 میلی‌متری و ضخامت اسمی 5 میلی‌متر است.

در بازار ممکن است همین محصول به صورت ساده‌تر نبشی 5 نامیده شود؛ یعنی نبشی‌ای که عرض بال آن حدود 5 سانتی‌متر یا 50 میلی‌متر است.

این موضوع را نباید با ضخامت اشتباه گرفت. «نبشی 5» لزوماً به معنی نبشی با ضخامت 5 میلی‌متر نیست و یک سایز می‌تواند در ضخامت‌های مختلف تولید یا عرضه شود.

تفاوت سایز و ضخامت نبشی چیست؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام استعلام قیمت نبشی، یکسان در نظر گرفتن سایز و ضخامت است.

سایز نبشی معمولاً به عرض بال آن اشاره دارد، در حالی که ضخامت نبشی ضخامت فولاد تشکیل‌دهنده بال‌های مقطع است.

برای مثال:

50×50×4
و
50×50×5

هر دو از نظر عرض بال در گروه نبشی سایز 5 قرار می‌گیرند، اما ضخامت آنها متفاوت است.

افزایش ضخامت در یک سایز مشخص معمولاً باعث افزایش سطح مقطع و وزن واحد طول می‌شود. به همین دلیل هنگام استعلام قیمت بهتر است فقط نگویید «نبشی 5 می‌خواهم»، بلکه مشخصات موردنظر از جمله ضخامت، طول، مقدار و در صورت اهمیت کارخانه سازنده را نیز اعلام کنید.

جدول سایزهای رایج نبشی

نبشی در ابعاد بسیار متنوعی تولید می‌شود. جدول زیر برای آشنایی سریع با نحوه نام‌گذاری برخی سایزهای رایج تهیه شده است.

نام رایج	ابعاد بال	اندازه بال
نبشی 2	20×20 میلی‌متر	2 سانتی‌متر
نبشی 3	30×30 میلی‌متر	3 سانتی‌متر
نبشی 4	40×40 میلی‌متر	4 سانتی‌متر
نبشی 5	50×50 میلی‌متر	5 سانتی‌متر
نبشی 6	60×60 میلی‌متر	6 سانتی‌متر
نبشی 7	70×70 میلی‌متر	7 سانتی‌متر
نبشی 8	80×80 میلی‌متر	8 سانتی‌متر
نبشی 10	100×100 میلی‌متر	10 سانتی‌متر
نبشی 12	120×120 میلی‌متر	12 سانتی‌متر

این جدول صرفاً نحوه رایج نام‌گذاری بر اساس عرض بال را نشان می‌دهد. تمام سایزها الزاماً در همه ضخامت‌ها، طول‌ها یا توسط همه کارخانه‌ها تولید نمی‌شوند. هنگام خرید باید مشخصات محصول موجود و استاندارد تولید آن بررسی شود.

انواع سایز نبشی و کاربرد آنها

انتخاب سایز نبشی به نوع استفاده و مشخصات فنی پروژه بستگی دارد. در ادامه تعدادی از سایزهای شناخته‌شده را بررسی می‌کنیم.

نبشی 3 چیست؟

نبشی 3 معمولاً به نبشی بال مساوی با ابعاد اسمی 30×30 میلی‌متر گفته می‌شود. این سایز نسبت به مقاطع بزرگ‌تر ابعاد کوچک‌تری دارد و در کاربردهایی که متناسب با مشخصات فنی آن باشند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وزن نبشی 3 ثابت نیست؛ زیرا ضخامت، طول، استاندارد و مشخصات محصول روی وزن آن اثر دارند.

بنابراین برای مقایسه قیمت دو نبشی سایز 3، ابتدا باید ضخامت و وزن واقعی یا مشخصات فنی آنها را نیز مقایسه کرد.

نبشی 4 چیست؟

نبشی 4 معمولاً دارای بال‌هایی با عرض اسمی 40×40 میلی‌متر است. این سایز در ضخامت‌های مختلف قابل تولید است و به همین دلیل دو نبشی 40×40 می‌توانند وزن متفاوتی داشته باشند.

هنگام خرید نبشی 4 بهتر است مشخصات کامل شامل ابعاد، ضخامت، طول شاخه، وزن و کارخانه سازنده بررسی شود.

نبشی 5 چیست؟

نبشی 5 یکی از سایزهایی است که هنگام خرید نبشی با آن مواجه می‌شوید و معمولاً منظور از آن مقطع بال مساوی با ابعاد اسمی 50×50 میلی‌متر است.

برای مثال، نبشی‌های 50×50×4 و 50×50×5 از نظر اندازه بال در یک گروه قرار دارند، اما به دلیل اختلاف ضخامت، وزن واحد طول آنها یکسان نیست.

همین مسئله نشان می‌دهد که برای مقایسه قیمت نبشی، توجه صرف به سایز کافی نیست.

نبشی 6 چیست؟

نبشی سایز 6 معمولاً به مقطع 60×60 میلی‌متر اشاره دارد. مانند سایر سایزها، ضخامت نبشی 6 باید جداگانه مشخص شود.

با افزایش ابعاد و ضخامت مقطع، وزن نیز تغییر می‌کند؛ بنابراین هنگام برآورد مقدار و هزینه پروژه باید وزن واقعی محصول موردنظر ملاک قرار گیرد.

نبشی 8 چیست؟

نبشی 8 معمولاً دارای بال‌هایی با اندازه اسمی 80×80 میلی‌متر است و بسته به استاندارد تولید و نیاز بازار می‌تواند در ضخامت‌های مختلف عرضه شود.

برای انتخاب این سایز در کاربردهای سازه‌ای، ابعاد به تنهایی معیار تصمیم‌گیری نیست و باید ضخامت، مشخصات مکانیکی و الزامات طراحی پروژه نیز بررسی شوند.

نبشی 10 چیست؟

نبشی 10 معمولاً به نبشی با ابعاد بال اسمی 100×100 میلی‌متر گفته می‌شود. این گروه نیز می‌تواند شامل ضخامت‌های مختلف باشد و در نتیجه وزن شاخه‌ها متفاوت خواهد بود.

اگر قصد خرید این سایز را دارید، بهتر است علاوه بر قیمت هر کیلو یا شاخه، وزن، استاندارد، طول و کارخانه تولیدکننده را نیز مقایسه کنید.

جدول مقایسه سایزهای نبشی

برای مقایسه سریع‌تر می‌توان مشخصات اولیه سایزهای مختلف را به شکل زیر مشاهده کرد:

سایز رایج	ابعاد اسمی بال	ضخامت	وزن	انتخاب بر اساس
نبشی 3	30×30	وابسته به محصول	متغیر	نیاز پروژه
نبشی 4	40×40	وابسته به محصول	متغیر	نیاز پروژه
نبشی 5	50×50	وابسته به محصول	متغیر	نیاز پروژه
نبشی 6	60×60	وابسته به محصول	متغیر	نیاز پروژه
نبشی 8	80×80	وابسته به محصول	متغیر	محاسبات و کاربرد
نبشی 10	100×100	وابسته به محصول	متغیر	محاسبات و کاربرد

علت درج نکردن یک عدد ثابت برای ضخامت و وزن این است که یک سایز نبشی می‌تواند در چند ضخامت تولید شود و محصولات کارخانه‌های مختلف نیز ممکن است مشخصات متفاوتی داشته باشند.

وزن نبشی به چه عواملی بستگی دارد؟

وزن یکی از مهم‌ترین مشخصات نبشی هنگام خرید است؛ زیرا بسیاری از معاملات محصولات فولادی بر مبنای وزن انجام می‌شوند.

وزن نبشی تحت تأثیر چند عامل اصلی قرار دارد:

1. عرض بال‌ها

افزایش ابعاد مقطع، در شرایط مشابه، سطح مقطع فولادی را تغییر می‌دهد و در نتیجه روی وزن تأثیر می‌گذارد.

2. ضخامت

دو نبشی با ابعاد بال یکسان اما ضخامت متفاوت، وزن یکسانی ندارند.

3. طول شاخه

طبیعی است که با افزایش طول، وزن کل شاخه نیز افزایش پیدا کند.

4. مشخصات هندسی و استاندارد محصول

برای محاسبات دقیق‌تر باید مشخصات واقعی مقطع و اطلاعات تولیدکننده یا جداول فنی معتبر در نظر گرفته شود.

به همین دلیل هنگام مقایسه محصولات بهتر است وزن نظری یا استاندارد را با مشخصات واقعی کالای قابل عرضه مقایسه کنید.

وزن نبشی چگونه محاسبه می‌شود؟

برای برآورد وزن مقاطع فولادی می‌توان از سطح مقطع و چگالی فولاد استفاده کرد. در عمل، ساده‌ترین و مطمئن‌ترین روش برای خرید و مقایسه، استفاده از جدول مشخصات محصول، جدول وزنی معتبر یا اطلاعات کارخانه تولیدکننده است.

در محاسبه تقریبی نبشی بال مساوی، ابعاد بال، ضخامت، طول و چگالی فولاد دخالت دارند؛ اما هندسه واقعی مقطع، شعاع گوشه‌ها و تلرانس‌های تولید می‌توانند باعث اختلاف بین محاسبه ساده و وزن واقعی شوند.

به همین دلیل، اگر هدف شما محاسبه هزینه خرید است، وزن اعلام‌شده محصول و وزن باسکول یا اسناد فروش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نبشی سبک و سنگین چه ارتباطی با سایز دارد؟

ممکن است دو نبشی دارای سایز اسمی مشابه باشند اما وزن آنها یکسان نباشد. تفاوت ضخامت، استاندارد، روش تولید و مشخصات محصول می‌تواند روی وزن نهایی اثر بگذارد.

به همین دلیل اصطلاحات «سبک» و «سنگین» را نباید صرفاً بر اساس عدد سایز تفسیر کرد.

هنگام مقایسه دو محصول، بهتر است موارد زیر کنار یکدیگر بررسی شوند:

• سایز
• ضخامت
• وزن واحد طول
• طول شاخه
• استاندارد
• کارخانه سازنده

برای بررسی تخصصی‌تر این موضوع می‌توانید مقاله «نبشی سبک بهتر است یا سنگین؟» را در آهن 365 مطالعه کنید.

نبشی بال مساوی و بال نامساوی

تا اینجا بیشتر مثال‌های ما مربوط به نبشی‌های بال مساوی بود؛ یعنی دو بال دارای اندازه یکسان هستند.

برای مثال:

50×50×5

اما نبشی می‌تواند بال نامساوی نیز باشد؛ یعنی اندازه دو بال متفاوت باشد. برای مثال:

80×60×6

در چنین شرایطی نمی‌توان آن را تنها با عبارتی مانند «نبشی 8» به شکل دقیق معرفی کرد و بهتر است ابعاد کامل محصول ذکر شود.

بنابراین هنگام سفارش نبشی بال نامساوی، هر دو اندازه بال به همراه ضخامت اعلام شوند.

چگونه سایز مناسب نبشی را انتخاب کنیم؟

این سؤال پاسخ یکسانی برای تمام پروژه‌ها ندارد. بزرگ‌تر بودن نبشی الزاماً به معنی «بهتر بودن» آن نیست.

انتخاب باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود.

نوع کاربرد

ابتدا مشخص کنید نبشی قرار است در چه قسمتی استفاده شود. استفاده در یک قطعه صنعتی با استفاده در زیرسازی، اتصال یا بخش سازه‌ای یک ساختمان الزامات یکسانی ندارد.

ابعاد موردنیاز

ابعاد باید با نقشه، جزئیات اجرایی و فضای نصب مطابقت داشته باشد.

ضخامت

تنها عرض بال‌ها را بررسی نکنید. ضخامت یکی از مشخصات کلیدی محصول است.

وزن

وزن برای محاسبه مقدار خرید، حمل و هزینه نهایی اهمیت زیادی دارد.

نوع نبشی

مشخص کنید به نبشی بال مساوی یا بال نامساوی نیاز دارید و مشخصات تولید موردنظر چیست.

کارخانه سازنده

محصولات کارخانه‌های مختلف را بر اساس مشخصات فنی، وزن، استاندارد، موجودی و قیمت قابل مقایسه بررسی کنید.

الزامات مهندسی

در کاربردهای سازه‌ای، سایز و ضخامت باید مطابق نقشه و محاسبات مهندسی تعیین شود و نباید صرفاً بر اساس قیمت یا تجربه عمومی انتخاب شود.

مقایسه نبشی 3، 4، 5، 6 و 8

یکی از روش‌های ساده برای شناخت سایزها، مقایسه ابعاد اسمی آنهاست:

محصول	عرض اسمی بال
نبشی 3	30 میلی‌متر
نبشی 4	40 میلی‌متر
نبشی 5	50 میلی‌متر
نبشی 6	60 میلی‌متر
نبشی 8	80 میلی‌متر

با افزایش عدد سایز، عرض بال افزایش پیدا می‌کند؛ اما این جدول به معنی افزایش ثابت ضخامت یا وزن نیست.

برای مثال نبشی 5 و نبشی 6 را نباید فقط بر اساس اختلاف 10 میلی‌متری بال مقایسه کرد. ضخامت، وزن واحد طول و مشخصات فنی هر محصول نیز باید بررسی شود.

هنگام خرید نبشی چه مشخصاتی را اعلام کنیم؟

اگر قصد استعلام قیمت دارید، اعلام اطلاعات دقیق باعث می‌شود فروشنده بتواند محصول مناسب را سریع‌تر شناسایی کند.

بهتر است موارد زیر را مشخص کنید:

1. سایز یا ابعاد کامل نبشی
2. ضخامت موردنظر
3. بال مساوی یا نامساوی بودن
4. طول شاخه موردنظر
5. تعداد شاخه یا وزن کل موردنیاز
6. کارخانه موردنظر، در صورت وجود محدودیت
7. استاندارد یا مشخصات فنی موردنیاز پروژه
8. محل تحویل بار

برای مثال، عبارت:

«نبشی 50×50 با ضخامت 5 میلی‌متر، شاخه 6 متری، به تعداد ... شاخه»

بسیار دقیق‌تر از عبارت «قیمت نبشی 5 چقدر است؟» است.

[لینک داخلی پیشنهادی: راهنمای خرید نبشی؛ قبل از سفارش چه نکاتی را بررسی کنیم؟]

قیمت سایزهای مختلف نبشی چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت نبشی فقط به سایز آن بستگی ندارد. چندین عامل می‌توانند در قیمت نهایی اثرگذار باشند.

از مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

وزن: با توجه به وزن‌محور بودن بخش بزرگی از معاملات فولادی، وزن محصول عامل مهمی در هزینه نهایی است.

ضخامت: تغییر ضخامت باعث تغییر وزن واحد طول می‌شود.

کارخانه سازنده: مشخصات محصول، شرایط عرضه و قیمت کارخانه‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

نوع محصول: مشخصات نبشی بال مساوی، نامساوی و سایر انواع باید هنگام مقایسه قیمت در نظر گرفته شود.

حجم سفارش: نحوه تأمین سفارش‌های شاخه‌ای و تناژی ممکن است متفاوت باشد.

شرایط بازار: قیمت فولاد و شرایط عرضه و تقاضا می‌تواند باعث تغییر قیمت روزانه محصولات شود.

به همین دلیل برای مقایسه قیمت دو نبشی، بهتر است ابتدا مطمئن شوید که مشخصات فنی آنها واقعاً قابل مقایسه است.

قصد خرید نبشی دارید؟
برای بررسی قیمت روز، موجودی سایزهای مختلف و انتخاب محصول متناسب با سفارش خود، می‌توانید از بخش قیمت و خرید نبشی آهن 365 استفاده کنید.

کارخانه تولیدکننده چه اهمیتی در انتخاب نبشی دارد؟

در بازار ممکن است برای یک سایز مشخص، محصولات چند تولیدکننده عرضه شود. هنگام مقایسه نباید فقط نام کارخانه یا قیمت نهایی ملاک قرار گیرد.

مواردی مانند:

• سایزهای تولیدی
• ضخامت‌های موجود
• وزن محصول
• استاندارد تولید
• کیفیت و یکنواختی محصول
• موجودی بازار
• محل بارگیری
• هزینه حمل
• قیمت نهایی تحویل

باید متناسب با نیاز سفارش بررسی شوند.

اگر برای مثال قصد خرید نبشی آریان فولاد یا محصول تولیدکننده دیگری را دارید، مقایسه مشخصات واقعی آن با نیاز پروژه اهمیت بیشتری از انتخاب صرفاً بر اساس نام برند دارد.

[لینک داخلی پیشنهادی: بهترین کارخانه‌های تولیدکننده نبشی ایران]

اشتباهات رایج هنگام انتخاب سایز نبشی

انتخاب فقط بر اساس قیمت

ارزان‌تر بودن هر کیلو یا هر شاخه به تنهایی معیار کافی برای انتخاب نیست. مشخصات فنی باید یکسان یا قابل مقایسه باشند.

توجه نکردن به ضخامت

گفتن «نبشی 5» برای یک سفارش دقیق کافی نیست. ضخامت نیز باید مشخص شود.

مقایسه قیمت شاخه بدون توجه به وزن

اگر وزن دو شاخه متفاوت باشد، مقایسه مستقیم قیمت شاخه می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

انتخاب سایز بزرگ‌تر بدون دلیل فنی

بزرگ‌تر بودن مقطع همیشه مزیت محسوب نمی‌شود و می‌تواند وزن و هزینه پروژه را افزایش دهد.

انتخاب سایز کوچک‌تر برای کاهش هزینه

در بخش‌های سازه‌ای این کار بدون تأیید محاسبات و نقشه می‌تواند با الزامات طراحی مغایرت داشته باشد.

توجه نکردن به هزینه حمل

در سفارش‌های حجیم، محل بارگیری و مقصد می‌تواند روی هزینه تمام‌شده خرید اثر قابل توجهی داشته باشد.

سوالات متداول درباره سایز نبشی

سایز نبشی به چه معناست؟

سایز نبشی معمولاً به ابعاد بال‌های آن اشاره دارد. برای مثال، نبشی 50×50 دارای دو بال با عرض اسمی 50 میلی‌متر است و در بازار ممکن است به آن نبشی 5 گفته شود.

نبشی 5 یعنی چه؟

نبشی 5 معمولاً به نبشی با عرض بال اسمی 5 سانتی‌متر یا 50 میلی‌متر اشاره دارد. ضخامت آن باید جداگانه مشخص شود.

نبشی 4 چند میلی‌متر است؟

اصطلاح نبشی 4 معمولاً برای نبشی با عرض بال اسمی حدود 40 میلی‌متر استفاده می‌شود.

آیا سایز و ضخامت نبشی یکسان هستند؟

خیر. سایز معمولاً عرض بال را بیان می‌کند، در حالی که ضخامت نشان‌دهنده ضخامت مقطع فولادی است. برای مثال 50×50×5 یعنی بال‌های 50 میلی‌متری با ضخامت اسمی 5 میلی‌متر.

وزن نبشی چگونه مشخص می‌شود؟

وزن به ابعاد، ضخامت، طول و هندسه واقعی مقطع وابسته است. برای خرید دقیق بهتر است جدول فنی یا وزن اعلامی محصول موردنظر بررسی شود.

کدام سایز نبشی بهتر است؟

هیچ سایزی به طور مطلق بهتر از سایز دیگر نیست. انتخاب سایز باید بر اساس کاربرد، نقشه، مشخصات فنی و در موارد سازه‌ای بر اساس محاسبات مهندسی انجام شود.

نبشی 3 بهتر است یا نبشی 4؟

این دو محصول ابعاد متفاوتی دارند و انتخاب میان آنها به نیاز پروژه بستگی دارد. برای تصمیم‌گیری باید ضخامت، وزن، کاربرد و الزامات طراحی بررسی شود.

برای استعلام قیمت نبشی چه اطلاعاتی لازم است؟

بهتر است سایز، ضخامت، طول شاخه، مقدار موردنیاز، نوع نبشی، کارخانه موردنظر در صورت نیاز و محل تحویل را اعلام کنید.

جمع‌بندی؛ کدام سایز نبشی را بخریم؟

نبشی‌ها در ابعاد و ضخامت‌های مختلف تولید می‌شوند و انتخاب محصول مناسب تنها با دانستن یک عدد مانند نبشی 3، 4 یا 5 امکان‌پذیر نیست.

برای یک خرید دقیق بهتر است سایز، ضخامت، وزن، طول شاخه، نوع نبشی، کارخانه سازنده و مشخصات فنی پروژه در کنار یکدیگر بررسی شوند.

برای شناخت دقیق‌تر هر سایز نیز می‌توانید راهنماهای تخصصی آهن 365 را مطالعه کنید:

نبشی 3 → نبشی 4 → نبشی 5 → نبشی 6 → نبشی 8 → نبشی 10

هر یک از این صفحات به‌طور جداگانه مشخصات، وزن، ضخامت‌های قابل عرضه، کاربردها و نکات خرید آن سایز را بررسی خواهند کرد.

استعلام قیمت و خرید نبشی از آهن 365

اگر سایز و مشخصات نبشی موردنیاز خود را می‌دانید، می‌توانید قیمت روز و موجودی آن را از آهن 365 استعلام کنید. اگر بین چند سایز یا محصول مردد هستید، ابتدا مشخصات فنی و نیاز پروژه را بررسی کرده و سپس محصولات قابل عرضه را از نظر وزن، کارخانه و قیمت مقایسه کنید.